Bygewerk op 23 September 2021
Redakteur: Jana Luther

Help ons | Blogs en artikels | Woordwisseling | Podsendings | Speletjies | Teksredaksie

Van Oktober 2019 af word hedendaagse taalgebruik – nuwe woorde, betekenisse, uitdrukkings, asook ouer vorme wat dalk elders in die slag gebly het – in dié Woordeboek van Afrikaans Vandag bewerk. Met uitsondering van beeld, klank en addisionele teks word die artikels ook in Pharos Aanlyn opgeneem. Tik ’n woord in die kassie en vind dié woord dadelik, indien dit opgeneem is – ook Engelse woorde. Onthou dat dit ’n lewende woordeboek is wat heeltyd groei en verander. Sluit aan by ons leesprogram en help ons.

A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

woke b.nw. [attr. en pred.] (Engels, informeel, dikwels sosio-polities en aktivisties gelaai, deur ander soms sarkasties of neerhalend, maar ook neutraal gebruik)
1
(a) hiperbewus van, ingelig oor, op die hoogte van en (hoogs, selfs obsessief) sensitief vir rassevooroordeel, rassehaat, diskriminasie, (enige vorm van) sosiale onregverdigheid: Deur die sogenaamde regte woorde en benamings te gebruik, glo die PK’s dat dit van hulle beter en meer “woke” mense maak. “Woke”, vir diegene wat gewonder het, beteken om sosiaal bewus te wees. Jy is so bewus, jy slaap byna nooit (Mercy Kannemeyer, Vrye Weekblad, 14 Junie 2019). Dan loop ’n mens altyd die risiko om nie woke genoeg volgens drukgroepe te wees nie (Colette Combrink, NWU, Netwerk24, 7 Junie 2019). Leerplanontwerp, indien waar, het alles te doen met politieke simbolisme en om “woke" te wees (Jonathan Jansen (vertaal), Vrye Weekblad, 17 Mei 2019). Julle mense is net eenvoudig nie woke genoeg nie! (Etienne van Heerden, Die biblioteek aan die einde van die wêreld, 2019). | SINONIEM(E): wakker | sosiaal bewus | bewus empaties
wees woke Ook (meer dikwels Engels) stay woke oproep aan swart mense, veral deur en aan swart Amerikaners, om bewus te bly van die vooroordeel en diskriminasie waaraan hulle onderwerp word.
(b) (ook) bewus van dinge wat die mens se natuurlike omgewing en die aarde bedreig: Dis hoekom ek steeds dink dat ’n algemene BA-graad oor twee jaar ’n vereiste moet wees vir alle studente, waartydens hulle leer om […] tegnologiese oplossings vir alledaagse probleme te vind, en waartydens hulle leer om “woke” argumente te ontwikkel oor klimaatsverandering, slim stede en sneltreine (Jonathan Jansen (vertaal), Vrye Weekblad, 28 Junie 2019). Ons gaan dit as “woke” los. Daar bestaan doodeenvoudig nog nie ’n Afrikaanse woord wat “woke” in sy youthful, effens sarkastiese konteks akkuraat kan vertaal nie (Madeleine Barnard, Facebook, 27 Junie 2019). | ENGELS: woke

OORSPRONG:
Afro-Amerikaanse variant van woken of awake

samestellings:
wokekultuur

afleiding(s):
wokeness (Engels): Om skepties te staan teenoor ouer Suid-Afrikaanse kulturele instellings verteenwoordig in hierdie tye natuurlik ’n soort wokeness, om die Engelse woord te gebruik, dit wil sê ’n soort verskerpte sensitiwiteit vir die sosiale geregtigheidskwessies van die dag (Fanie Naudé, Rapport, 4 Augustus 2019).


 Nuut: HAT Aanlyn se dae getel (aankondiging)

Soek met spesiale karakters

SimboolFunksieVoorbeeld
"..."Frase"ten opsigte van"
_Een ontbrekende karaktercal_one
%Enige aantal ontbrekende karakterska%abidiol
/1-9Binne dié getal woorde van mekaar, in dié volgorde"wat lei"/7
@1-9Binne dié getal woorde van mekaar, in enige volgorde"wat lei"@7
&Vind al tweevirus & epidemie
|Vind die een of die andervirus | epidemie
#Vind die een of die ander, maar nie al twee nievirus # epidemie

Hierdie woordeboek is nié aan enige ander projek verbind nie en word deur niemand geldelik gesteun nie; dit is ’n eie inisiatief en ’n aparte, onafhanklike projek van die redakteur en gebruikers wat via die leesprogram daaraan meewerk.

Kopiereg © 2020-2021 Jana Luther