Woordeboek van Afrikaans Vandag

Bygewerk op 20 Junie 2025

Redakteur: Jana Luther | Help ons | Woordewisseling | Podsendings

Van 2020 af word eietydse taalgebruik – nuwe woorde, betekenisse, uitdrukkings, asook ouer vorme wat meestal nog nié in ander woordeboeke staan nie – intyds hier versamel en in Pharos Aanlyn bygewerk. Sedert 2024 word, met toestemming, ook taalrubrieke, -podsendings en ander -insetsels stelselmatig bygevoeg. Dit kry jy slegs hier. Tik ’n woord in die soekkassie en vind dit dadelik, indien dit opgeneem is – ook Engelse woorde. Let op dat jy moet aandui of jy in die woordeboek of rubrieke wil soek. Onthou dat ’n lewende woordeboek, nes Afrikaans, heeltyd groei en verander. Neem aan ons leesprogram deel en help ons!

A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

gesin x familie

Die meeste Afrikaanssprekendes se familie is baie groter as hulle gesin.

’n Gesin bestaan gewoonlik uit die ouer(s) en die kind(ers). As die kinders nog jonk is, bly hulle in die (ouer)huis. Ons praat byvoorbeeld van ’n huisgesin, nie van ’n huisfamilie nie.

’n Familie bestaan onder mense gewoonlik uit al die bloed- en huweliksverwante. Mens praat byvoorbeeld van iemand se skoonfamilie, nie sy skoongesin nie.

Familie kan gebruik word selfs vir baie verlangse verwante. Al die mense met die van Gous/Gouws/Gauch/Gauche kan in 2041 ’n familiesaamtrek hê, want dan dit is 350 jaar na die aankoms van stamvader Andre Gauch. Hier verwys familie na duisende mense.

Maar één van die betekenisse van familie is ook “ouer(s) en kind(ers)”, net soos dié van gesin. Hierdie betekenis is geen anglisisme nie; dit is erfgoed uit 17de-eeuse Nederlands.

Mens kan om’t ewe vra: “Het julle al met ’n gesin begin?” of “Het julle al met ’n familie begin?”

Ons mag nie toelaat dat skyn-Engels ons eie taal verarm nie.

Maar dit betaal om presies te wees met woorde, en om so dan misverstande te voorkom. As ek iemand uitnooi om Sondag “met sy familie” by my te kom vleis braai, kry ek dalk baie meer gaste as op wie ek (en my vrou!) voorbereid is.

Johan Combrink
Taalgereedskap: Die Burger, 21 Februarie 1994 © Netwerk24
In die Woordeboek van Afrikaans Vandag opgeneem met toestemming.

Let wel
As ’n soekwoord nie as trefwoord opgeneem is nie, word dit in ander artikels vertoon, indien dit voorkom. Soek dan met CTRL-F om sulke voorbeelde op jou rekenaarskerm uit te lig. Jy kan ook met spesiale karakters soek. Kyk hier onder.

Please note
This dictionary mainly contains words, meanings and expressions that have not yet been included in other Afrikaans dictionaries, together with a collection of language columns, blogs, video inserts and podcasts. If a search word is not included as a headword, examples of the word in other entries (definitions, usage examples, usage notes, etc) are displayed, if they occur. Then search with CTRL-F to highlight such examples on your screen.

Artikels, rubrieke en ander bydraes van 2025

● Bolmakiesie van woke (LitNet)

● Apeneutjies en katjiebotter vir die slimjanne (Netwerk24)

● Gril jy jou ook dood vir ’n klamhandjie? (Netwerk24)

● Sal jy die toets kan slaag om te wys jy is mens? (Netwerk24)

● Alle konings is kêrels, maar nie alle kêrels konings nie (Netwerk24)

● Dalk is die pyn in jou hande whatsappitis (Netwerk24)

● As jy meer van jou hond hou as van mense (Netwerk24)

● Verwaand is nou verwant aan waansin (Netwerk24)

● Japie my skapie moet dalk liefs ’n kraak maak (Netwerk24)

● Weet jy wat is die agtste ‘bot’ se betekenis? (Netwerk24)

● Taalgoggas wat baie laat struikel (Netwerk24)

● Jana se reis met woorde (Afrikaans100)

● Oor bottels, flesse, vate, kuipe, balies ... (RSG)

● Welkom in die tyd van die Soetkoek-eters (Netwerk24)

● So maak jy met ’n motor wat in die modder sit (Netwerk24)

● Oor kalbasse en kruike en ander holgoed (RSG)

Besigtig die volledige lys taalrubrieke, podsendings en nog ander blogs en artikels hier.

Soek met spesiale karakters

Simbool	Funksie	Voorbeeld
"..."	Frase	"ten opsigte van"
_	Een ontbrekende karakter	cal_one
%	Enige aantal ontbrekende karakters	ka%abidiol
/1-9	Binne dié getal woorde van mekaar, in dié volgorde	"wat lei"/7
@1-9	Binne dié getal woorde van mekaar, in enige volgorde	"wat lei"@7
&	Vind al twee	virus & epidemie
\|	Vind die een of die ander	virus \| epidemie
#	Vind die een of die ander, maar nie al twee nie	virus # epidemie

Hierdie woordeboek is aan geen ander woordeboekprojek verbonde nie en word deur niemand geldelik gesteun nie. Dit is ’n onafhanklike inisiatief van die redakteur in haar vrye tyd.